„Ona ma siłę” to poradnik autorstwa dr Emily Nagoski – amerykańskiej edukatorki seksualnej, badaczki i popularyzatorki wiedzy o seksualności człowieka. Nagoski pracuje w tym obszarze od 1995 roku. Posiada wykształcenie psychologiczne oraz doktorat z zakresu zachowań zdrowotnych ze specjalizacją w seksualności człowieka.
Omawiana pozycja liczy około 320 stron i została wydana w 2021 przez Wydawnictwo Buchmann będące częścią Grupy Wydawniczej Foksal. Książka porusza tematy związane z seksualnością osób, które posiadają narządy płciowe społecznie uznawane za żeńskie.
Inspiracją do powstania książki były pytania, z którymi kobiety zgłaszały się do autorki w trakcie jej pracy edukacyjnej i klinicznej, m.in.:
“– Kiedy mój partner inicjuje seks, zwykle mam na niego ochotę, ale rzadko się zdarza, żebym to ja wyszła z inicjatywą. Dlaczego tak się dzieje?
– Mój chłopak powiedział kiedyś: „Jeszcze nie, nie jesteś nawet wilgotna”. Ale ja byłam całkowicie gotowa — skąd więc brak wilgoci?
– Czy to możliwe, że oddałam mocz podczas orgazmu?
– Wydaje mi się, że nigdy nie miałam orgazmu…”
Wszystkie te wątpliwości łączy jedno – lęk, że z kobiecą seksualnością jest „coś nie tak”. Celem Nagoski jest pokazanie, że doświadczenia te mieszczą się w normie, a problemem są funkcjonujące społecznie mity i uproszczenia.
Poradnik został podzielony na cztery części: podstawy (fizjologia seksualności), seks w kontekście (mechanizmy pobudzenia w mózgu), seks w praktyce (reakcje ciała na pobudzenie) oraz ekstaza dla każdego (czynniki sprzyjające orgazmowi). Autorka w każdej z nich pokazuje, że pobudzenie seksualne nie jest procesem liniowym ani uniwersalnym. Dodatkowo, wybrane zagadnienia zostały zilustrowane schematami i rysunkami, co znacząco wspiera zrozumienie prezentowanych treści.
„Ona ma siłę” w sposób pogłębiony porusza szerokie spektrum zagadnień – od anatomii i modeli seksualności, przez seksualność w kontekście kulturowym i emocjonalnym, po pobudzenie, pożądanie i orgazm. Całość osadzona jest w filozofii pozytywnej seksualności, która podkreśla uważność, sprawczość i dobrostan. Nagoski obala przy tym wiele powszechnych mitów, m.in. przekonanie, że wilgotność pochwy jest jednoznacznym wskaźnikiem pobudzenia seksualnego. Pokazuje, że możliwe jest pobudzenie bez wilgotności oraz odwrotnie – i popiera to zarówno badaniami naukowymi, jak i przykładami osób, które zgłaszały się do niej po wsparcie.
Dużym atutem książki jest przystępny język oraz umiejętne stosowanie metafor, które ułatwiają zrozumienie złożonych procesów biologicznych. Autorka regularnie przywołuje historie konkretnych kobiet i par zmagających się m.in. z różnicami w libido czy brakiem dopasowania w relacji. Historie tych osób pojawiają się w całej książce, co pozwala obserwować proces zmiany i strategie, które okazały się pomocne.
Co ważne, na końcu każdego rozdziału znajdują się krótkie podsumowania oraz ćwiczenia lub pytania refleksyjne, zachęcające czytelników_czki do przyjrzenia się własnej seksualności i odkrywania tego, co im służy. Wszystko to pomaga uporządkować wiedzę, przenieść ją w trochę bardziej praktyczny obszar oraz skonfrontować informacje z własnymi doświadczeniami.
Do minusów książki należy zaliczyć błędy edytorskie, które mogą wprowadzać czytelników_czki w dezorientację. Na stronach 63-64 w opisie skali SIS podano cztery stwierdzenia zamiast pięciu, co zaburza poprawność prezentowanego narzędzia. Z kolei na stronie 155, w sekcji podsumowującej, znajduje się odwołanie do ćwiczeń ze stron 156-157, jednak na wskazanych stronach takie ćwiczenia się nie pojawiają. Nie jest jasne, czy są to błędy wynikające z polskiego wydania lub tłumaczenia, czy też występują one również w oryginalnej wersji książki. Niezależnie od ich źródła, są to drobne, lecz zauważalne niedociągnięcia wydawnicze, które warto byłoby wyjaśnić lub skorygować w kolejnych wydaniach.
Podsumowując: „Ona ma siłę” jest przystępną, opartą na badaniach i jednocześnie bardzo wspierającą pozycją, która normalizuje różnorodność kobiecych doświadczeń seksualnych. To wartościowy punkt wyjścia do dalszej refleksji nad seksualnością, ciałem i relacją z własnym pożądaniem.
Recenzję przygotowywały: Magdalena Wójcik-Dalmata, Klaudia Dom
